Programma Landelijke netwerkdag voor taalspecialisten

  • Inloop met koffie en thee
  • Opening en mededelingen
  • Begrippenlijst taalbeschouwing / kennis over taal
  • Koffie
  • Probleemoplossing in kleine groepjes met en zonder de leerkracht: een vergelijking
  • Lunch
  • Variatie in Begrijpend Lezen
  • Koffie
  • Alles kan! Creatief schrijven op basis van divergent denken.
  • Wat nemen we mee?
  • Slot
  • Inloop met koffie en thee

  • Opening en mededelingen

  • Begrippenlijst taalbeschouwing / kennis over taal

    'Alinea', 'achtervoegsel' en 'intonatie', zo maar wat begrippen uit het vierde domein van het Referentiekader Taal. Maar welke begrippen doen er toe in het taalonderwijs in de volle breedte?

    SLO werkt op dit moment aan een leerlijn begrippen voor taalbeschouwing, bedoeld voor zowel het primair als voortgezet onderwijs. Deze nieuwe leerlijn sluit aan bij de kerndoelen en het Referentiekader Taal, en houdt ook alvast rekening met de voorstellen van Curriculum.nu. De concept-leerlijn bestaat uit een set geordende begrippen waarmee kennis over taal wordt uitgedrukt. Met deze begrippen kan de leraar met zijn leerlingen praten over taal en taalgebruik. De begrippen  worden in de loop van de schooljaren door leraren po en vo aangeboden en gebruikt. Leerlingen maken er kennis mee, verwerven de begrippen en zullen op den duur die begrippen ook zelf bewust kunnen gebruiken om op hun eigen taalgebruik te reflecteren. Met deze geordende begrippenlijst denken we het domein taalbeschouwing beter af te kunnen stemmen op het onderwijs in de vaardigheidsdomeinen spreken, luisteren, lezen en schrijven.

    We presenteren de begrippenlijst en lichten het ontwikkelproces toe.

  • Koffie

  • Probleemoplossing in kleine groepjes met en zonder de leerkracht: een vergelijking

    Zowel het probleemoplossen als het redeneren tijdens groepswerk met peers of met interveniërende leerkrachten kan de taal- en denkontwikkeling van kinderen bevorderen, afhankelijk van de gesprekskwaliteit. De meeste studies naar groepswerk van jonge kinderen zijn echter experimenteel van aard, waarbij vooral aandacht is voor door de leerkracht georganiseerde problemen. In deze interactieve lezing laat docent/onderzoeker Frans Hiddink daarom de precieze manieren zien waarop jonge kinderen onderling zelf problemen construeren en redeneren tijdens groepswerk in de onderbouw van basisscholen. Aan de hand van videodata en transcripten uit een recente beschrijvende studie demonstreert hij tevens hoe dit type gesprekken verloopt wanneer de leerkracht intervenieert. Daarmee wordt duidelijk dat zowel het oplossen van problemen als het redeneren vooral als een interactioneel fenomeen moet worden beschouwd, waarin jonge kinderen al erg bedreven zijn.

  • Lunch

  • Variatie in Begrijpend Lezen

    Lezen is een van de belangrijkste vaardigheden die kinderen leren op de basisschool. Het stelt hen in staat om geschreven tekst te kunnen ontsleutelen en begrijpen, en dat is van essentieel belang op school én daarbuiten. Er zijn echter relatief veel kinderen die moeite hebben met het begrijpen van teksten. Dit blijkt vooral lastig te zijn voor kinderen die thuis een andere taal spreken en op school leren lezen in hun tweede taal. Vaak is er in de vroege fasen van de leesontwikkeling al sprake van grote variatie in de begrijpend leesvaardigheid van kinderen. Om meer zicht te krijgen op deze variatie deed ik onderzoek naar begrijpend lezen (d.w.z. prestaties, ontwikkeling en processen) bij beginnende lezers met verschillende taalachtergronden in groep 4 en 5 van de basisschool. In deze lezing zal ik de belangrijkste bevindingen van mijn onderzoek bespreken en geef ik enkele aanbevelingen voor de (onderwijs)praktijk.

  • Koffie

  • Alles kan! Creatief schrijven op basis van divergent denken.

  • Wat nemen we mee?

  • Slot